Uyku Sağlığı

Ayşenur Sert’in Kaleminden

Uyku , hayatımızın yaklaşık üçte birini kaplayan  önemli bir okupasyondur.Uykuda geçirdiğimiz zaman bize bazen kayıp gibi gelebilir ancak uyku yaşam fonksiyonlarımız için hayati öneme sahiptir çünkü bedenimiz ve zihnimiz dinlenmeye ve kendini yenilemeye ihtiyaç duyar.Yetişkin bir insan için sağlıklı uyku süresi yaklaşık 6-8 saat arasında değişmektedir çocuklarda ise bu süre yaklaşık 10 saattir. Çok ya da az uyumak yerine yeterli ve düzenli uyumak  bizim için her zaman daha iyidir.

Uyku, bizim hayatımızda pek çok şeyi etkiler örneğin seçimlerimiz, ruh halimiz ve rutinlerimiz gibi. Uykumuzu alamadığımız bir güne başladığımızda kendimizi yorgun,mutsuz,sinirli ya da tembel  hissedebiliriz. Tüm bunlar rutinlerimizi sağlıklı bir şekilde gerçekleştirmemize engel olabilir. Ayrıca yetersiz uyku, vücut direncimizi düşürür ve bizi  bedensel ve ruhsal hastalıklara da daha yatkın hale getirir.Pek çok uyku bozukluğunda bu duruma eşlik eden bir başka hastalık ya da bozukluk bulunmaktadır. Örneğin toplumda yaygın görülen imsomnia hastalığı uykuya dalma ve uykuyu sürdürmede zorluklarla karakterize bir hastalıktır. Bu hastalığa eşlik eden depresyon, kronik stres , kalp –damar ve tiroit hastalıkları da olabilir.

Uyku Sağlığı ve Ergoterapi

Kaliteli bir uyku süreci geçirmek herkes için oldukça değerlidir. Eğer uykuya dalmada ya da uykuyu sürdürmede sorunlar yaşıyorsanız bu sorunlar 1 aydan fazla süredir devam ediyorsa bir uzmana danışmanızda fayda vardır.

 Ergoterapistler , bireylerin uyku sağlığını iyileştirmek onlara uyku hijyeni kazandırmak adına çalışmalar yapmaktadır. Öncellikle bireyin uyku rutini ve gün içindeki okupasyonları arasındaki dengeyi incelemek adına bireyin uyku profili oluşturulur. Çünkü gün içindeki aktivitelerimizin çokluğu ya da azlığı bizim uykumuzu doğrudan etkilemektedir. Uyku profili incelendikten sonra bireyin uyku çevresi değerlendirilir ve eğer gerekiyorsa bazı ergonomik ya da fiziksel değişiklikler yapılabilir. Uyku bozukluğuna neden olan faktörler için müdahaleler hazırlanabilir. Bu müdahaleler davranış değişikliğini hedefleyen uyku hijyeni, baş etme becerileri eğitimi, gevşeme egzersizleri ,yoga ,meditasyon ve bilişsel-davranışçı terapi gibi uygulamaları içerebilir.Çevresel faktörlerden ışık,ses,sıcaklık ,nem,uyku partneri ve koku gibi faktörlerin değerlendirilmesi de oldukça önemlidir. Dreampad yastık, uyku battaniyeleri,kulak tıkaçları, göz bantları ve beyaz ışık makineleri ihtiyaca göre bireylere önerilebilir.Bunlar dışında da bireylerin uyku hijyeni kazanabilmek adına yapabilecekleri şeyleri sıralayabiliriz:

  • Düzenli uyuma ve uyanma saatlerine sahip olmak
  • Uykudan önceki kendine bakım ve gevşemeye yönelik rutinleri uyku gelmeden önce yapmak
  • Yaklaşık 20 dakika içerisine uykuya dalamadıysanız yataktan kalkıp sizin için sakinleştirici bir aktiviteye başlamak daha sonra uyku için yatağa dönmek
  • Alkol alımını yatmadan en az 3 saat önce bırakmak
  • Yatmadan önce sigara içmemek
  • Yatağı sadece uyumak için kullanmak
  • Saat 18.00dan sonra kafein almamaya özen göstermek
  • Yatmadan önce sizde kaygı uyandıracak şeyleri düşünmekten kaçınmak

Son olarak gündüzleri dışarı çıkmak, aydınlık ortamlarda ve aktivitelerde bulunmak hijyenik bir uyku için oldukça önemlidir.

Kaynakça

Esra Akı, Ruh Sağlığında Ergoterapi, Hipokrat , Ankara ,2022

https://birincisaglikgrubu.com/blog/uyku-hijyeni-nedir-ve-nasil-saglanir/

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz