Terapide Hayvan Desteği

Erg. Büşra Ulu

Hayvan destekli terapi (HDT), hedefe yönelik bir tedavi sırasında, hastalardan optimum sonuçların elde edilmesini kolaylaştırması ve tedaviye destek olması amacıyla hayvanların hastaya eşlik etmesinden yararlanılmasıdır. Bireylerin stresli ortamlara ve hastane çevresine adaptasyonlarının sağlanması, anksiyetenin, stresin, ağrının ve kan basıncının azalması, mobilite ve kas aktivitelerinin artırılması gibi pek çok olumlu etkiler sağlamaktadır. Rehber hayvanların fiziksel aktiviteyi artırdığı, yalnızlık ve depresyon gibi duygudurumlarının önlemesine yardımcı olduğu, günlük yaşam aktivitelerini iyileştirdiği ve yaşam kalitesini artırarak sosyal bir destek sağladıkları gösterilmiştir.HDT’nin temel prensibi, insan ve hayvan etkileşiminin sağladığı biyolojik-fiziksel-kimyasal değişimlerle ortaya çıkan psikosomatik etkilere dayanır. Hayvan beslemek ya da hayvanlarla birlikte olmak, bu etkilerin ortaya çıkmasını sağlayarak mental, sosyal ve fiziksel sağlığın iyileştirilmesinde önemli rol oynar. Köpek, at ve yunus gibi hayvanlar, hayvan destekli tedavilerde en çok tercih edilen hayvan türleridir.

İnsanlar ve hayvanlar arasındaki yakın ilişkiler tarih öncesi döneme kadar uzanır. 20. yüzyılın ilk yarısında köpekler, I. Dünya Savaşından sonra rehabilitasyon amacıyla kullanılmıştır. Savaş nedeniyle ruhsal çöküntü yaşayan Amerikalı askerlerin duygu durumlarını iyileştirmek ve onlara arkadaşlık etmeleri için köpekler verilmiştir. Aynı dönemde Almanya’da, kör olmuş askerlere destek olmaları için program dahilinde binlerce köpek yetiştirilmiştir. İngiltere’de 1931 yılında körler için “Rehber Köpek Derneği” kurulmuştur. Köpekler, günümüzde duyma bozukluğu olan bireylere destek olmak, nöbet geçiren bireyleri semptomlar başlamadan önce uyarmak ve şiddetli fiziksel problemleri olan insanlara destek olmak için yetiştirilmektedir. Benzer uygulamalar, dünya genelinde yaygınlaştırılarak binlerce yeti bozukluğu olan insanın yaşamına yardımcı olmuştur. Lane ve ark., köpeklerin bu yeteneklerinin hayret verici olduğunu ve eşlik ettikleri bireylere sağladıkları sosyal desteğin oldukça önemli olduğunu belirtmiştir. Yunus destekli tedavide çeşitli hastalıklarda yardımcı bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Tedaviler sırasında yunusların ses düzeylerini artırarak hasta bireylerle iletişim kurmaya çalıştıkları gözlenmektedir.

Hayvan destekli tedavi uygulamasının halk sağlığı açısından her zaman vurgulanan “bireylerin fiziksel, sosyal ve ruhsal tam iyilik halleri ve bu iyilik hallerinin geliştirilmesi” hedefine yönelik olduğu gözlenmektedir. Bununla birlikte, HDT’nin bireysel tedavide olduğu gibi grup terapilerinde de etkili olup olmadığı, tedavi seansına katılacak hayvanın mizaç ve diğer özelliklerinin nasıl olması gerektiği gibi henüz kesinlik kazanmayan sorular da mevcuttur. Programın çeşidine bakılmaksızın tüm hayvanların mizaçları test edilmeli, veteriner hekim tarafından muayeneleri yapılmalı ve hastalarla çalışmaya başlanmadan önce dinleme-öğrenme eğitimi verilmelidir. HDT kılavuzlar eşliğinde ve etik kurallara uygun şekilde uygulandığında insan sağlığının iyileştirilmesine, yaşam kalitesinin artırılmasına ve sağlık durumunun korunmasına yönelik iyi bir tedavi destek seçeneği olacaktır.HDT uygulanan bireylerde gözlenen başlıca iyileşmeler:- Anksiyete ve depresyonun azalması -Özgüven artışı -İletişim isteğinin artması -Kan basıncı düşüşü- İyileşmede gerekli motivasyon artışı -Operasyon geçirmiş olan bazı hastalarda ağrı kesicilere duyulan ihtiyacın azalması-Diğer hastalar veya hastane personeli ile iletişim kurmada iyileşmeBallarini’nin de belirttiği gibi HDT, artık gizemli bir uygulama olmayıp, günümüzde destek amaçlı uygulanan ve birçok rahatsızlıktan olumlu sonuçların alındığı bir tedavi seçeneği olmuştur. HDT son birkaç yılda tüm dünyada giderek artan bir ilgi görmekte ve uygulamalarında çeşitli zorluklarla karşılaşılan bazı terapilerde yaşam kalitesinin ve sağlığın iyileştirilmesi amacıyla tamamlayıcı ve destekleyici bir yöntem olarak tercih edilmektedir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz