Dünya Sigara Bırakma Günü’nde Sağlıklı Bir Adım Atın!

Rana Durmuş

Merhabalar bugün sizlere hazır 9 Şubat yaklaşıyor iken biraz sigaradan, biraz bağımlılığından birazda pandeminin bağımlılığa olan etkisinden bahsetmek istiyorum.

Dünya üzerinde yaşayan insanların sağlığını tehdit eden en önemli etkenlerden biri sigara ve tütün ürünleri kullanımıdır. Önemli bir halk sağlığı sorunu olan sigara kullanımı aynı zamanda birey ve ülke ekonomisini olumsuz yönde etkileyen bir alışkanlıktır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından tütün mücadelesi kapsamında 1987 yılından bu yana 9 Şubat, Dünya Sigarayı Bırakma Günü olarak anılıyor.

9 Şubat’ın sigaradan kurtulmak isteyenler için önemli bir başlangıç. Bir bağımlılık olan sigara içiminden kurtulmak için bireysel çabalar çok değerli. Bir hastalık olarak kabul edilen bu davranıştan kurtulmak için sağlık çalışanlarından destek almak, bu yolda çok önemli.

Biraz bağımlılıktan bahsedelim; Genellikle yenilik arayışı, risk alma eğilimi, ruhsal stresler karşısında rahatlama ihtiyacı ya da bu stresleri protesto etme gibi amaçlarla, “bir kereden bir şey olmaz” düşüncesiyle denenerek başlanan sigara -alkol ve/veya madde kullanımı tüm dünya toplumlarında önemli bir halk sağlığı sorunu olan bağımlılığa yol açmaktadır. Bağımlılık çoğu zaman bırakmayı deneme, bırakma ve tekrar başlama süreçleriyle devam ederek kronik bir hale gelir. Ülkemiz genelinde yapılan istatistikler doğrultusunda alkol ve madde bağımlılığı yaşının çok düştüğü, sigaraya başlama yaşının 13 yaşın altına indiği belirtiliyor. Tıbbi literatürde alkol ve sigara, dilimizde uyuşturucu olarak adlandırılan bitkisel, yarı sentetik ve sentetik kimyasallarla (esrar, eroin, kokain, metamfetamin vb.) birlikte “madde” olarak tanımlanmıştır. Yani alkol ve tütün ürünleri de birer maddedir. Diğer bir deyişle bağımlılık yapıcı her ürün ve hatta bazı tıbbi ilaçlar da tıbben birer maddedir.

Sigaradaki nikotinin bağımlılık yapma potansiyeli, diğer bağımlılık yapan maddelerle kıyaslandığında daha fazladır. Bir süre sonra artık kişiler sigarayı zevk almaktan çok huzursuzluk, sinirlilik, baş ağrısı, ani sigara içme isteği gibi nikotin yoksunluk belirtilerini yaşamamak için tüketmeye başlıyor. Nikotin bağımlılığı, sigara kullanımının sürdürülmesinde en önemli etken oluyor.

Başlamak kolay bırakmak zor:

 Sigarayı bırakma döneminde hissedilen yoksunluk belirtilerinin tedavi edilmesi gerekiyor. Bu dönemde, fizyolojik olarak bağımlı kişilerde nikotin yoksunluk belirtileri, yeniden sigaraya başlamalarında önemli bir rol oynuyor. Bu bağımlılığın çeşitli sebeplerden ötürü artışı maalesef olabilir. Bunlara en güncel örnek pandemi süreci diyebiliriz;

Dünya genelinde oluşan pandemi nedeniyle dünyanın pek çok yerinde kişiler ya evlerinde vakit geçiriyor ya da genel anlamda iş hayatları ve/veya sosyal hayatları kısıtlamaya uğramış durumda. Bu sürece başa çıkma süreci pek çok bağımlılığı tetikleyebilir. İlk baştaki endişe alkol üzerine olsa da tabi ki bireylerin stresle baş etmek için değişken durumlara bakıldığında, bağımlılığın hiç beklenmedik yönlerden de gelebileceğini unutmamak gerekir. Örneğin sigara bağımlılığının artması çoğu zamanı evde geçirince sigara içmek için kalan zamanın çoğalması gibi. Peki bu bağımlılığın zararlarının ne kadarının farkındayız?

Sigara kullanan kişilerin kanser nedeniyle ölüm oranı, kullanmayanlardan 15- 25 kat daha fazla. Hatta yapılan araştırmalarda, içilen her bir sigaranın insan ömründen 12 dakika çaldığı hesaplandı. Dünyada her yıl 4 milyon, Türkiye’de ise 100 bin insan sigaradan hayatını kaybediyorken sizce de sigarayı bırakmak için yaşamın-sağlıklı yaşamanın önemini göz önüne alarak bırakma yolunda bir başlangıç yapmak doğru olmaz mı?

Ay asla olmaz, bırakamam diyenler için; Gerekirse tıbbi destek alarak sigarayı bırakmak mümkün. O yüzden tiryakiler ‘elimde değil ben bırakamıyorum, sinirli oluyorum, kilo alıyorum’ gibi bahanelerin arkasına sığınmamalı. Herkesin sigarayı bırakmasını sağlayacak bir yöntem olduğunu bilmelidir.Bu konuda bir ergoterapistten yardım alabilirsiniz.

Eğer ki sizler;

Sigara Konsantrasyonumu Arttırıyor, Düşünmemi Kolaylaştırıyor

Sigara Beni Rahatlatıyor, Sakinleştiriyor, Stresimi Geçiriyor

Sigara Benim Arkadaşım, Can Sıkıntımı Geçiriyor

Sigara Beni Keyiflendiriyor

Sigara Benim Sosyalleşmemi Sağlıyor, Arkadaşlarımla Birlikte Sohbetimizi Tamamlıyor

Sigara Boşluk Hissimi Alıyor…diyenlerdenseniz bırakmak için bir ergoterapiste başvurmalısınız.

Ergoterapist bu konuda ne mi yapar derseniz;

Ergoterapistler, danışanların günlük rutinler üzerinde eleştirel bakmalarına yardımcı olmaları ve sağlık durumlarını ve kendileri için önemli olan yeteneklerini nasıl etkilediklerini inceler. Ergoterapi, danışanların madde kullanımlarının en anlamlı olan rolleri nasıl etkilediğini tanımasına yardımcı olabilir; Danışların bu bağlantıları keşfetmesine ve yapmasına yardımcı olur ve elde etmek istedikleri mesleki rollere ve kalıplara doğru yönlendirir. (Stoffell) Madde bağımlılığı, mesleğin her alanında kişinin işlevi üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Madde bağımlılığından kaynaklanan fiziksel ve psikososyal sorunlar mesleki performansı etkilenir. Gerçekleştirilmemiş yaşam rolleri ve anlamlı etkinlikteki bozulma, yapı eksikliği veya rutin yetersizlik, zayıf motivasyon, sınırlı beceriler ve zayıf sosyal ağlardan kaynaklanabilir. Madde bağımlılığı için bir ergoterapi müdahalesi: başa çıkma stratejilerinin geliştirilmesi, rollerin yeniden yapılandırılması, sorumlulukların dengelenmesi. Paranın yönetilmesi, başkalarıyla etkin bir şekilde iletişim kurulması ve stres yönetimi becerilerinin geliştirilmesidir. Bu açıklar ayrıca, zorluklarla başa çıkma yeteneğini etkileyen strese katkıda bulunabilir. Madde kullanım bozukluğu bir hastanın tedaviye katılımını ve önerileri takip etme kabiliyetini etkileyebilirken, ergoterapistler mesleki katilimi ve performansı kolaylaştırmak için eğitilir. Ergoterapi uzmanları, hafta boyunca her gün meydana gelen alışkanlıklarını ve davranışlarını inceler. Danışanlara, davranışlarının ve düşüncelerinin uyuşturucu veya alkol etrafında nasıl döndüklerini ve kendilerine en anlamlı rolleri kaybettikçe kimliklerini nasıl kaybettiklerini gösterirler. Ergoterapistler, hangi faaliyetlerin danışanlara en çok neşe ve sağlık duygusu getirdiğini (uyuşturucu ya da alkol olmaksızın belirleyerek bu mesleki rolleri bulur ya da yeniden inşa eder. Danışanların kendileri için anlamlı olan ve yalnızca doğru seviyedeki zorlukları bulmalarını istenir, böylece onların yaşam tarzlarını yeniden tasarlayarak, yaşam kalitesini arttırmayı hedefler. İste bu noktada ergoterapi, insanların uzun süreli iyileşmelerinde yardımcı olmada gerçekten bir fark yaratabilir. (Stoffell)

Hadi gelin sigara bırakma günü yaklaşıyorken ciğerimi dağlayan neler neler var da ihaleyi ben sigaraya bıraktım. Demeyip sigarayı bırakma yolunda bir adım atın.

Sigarayı Dışlayın, Hayata Yeniden Başlayın.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz