Oyun Deyip Geçmeyin!

oyun deyip gecme
oyunun çocuk üzerinde ki gelişimsel etkileri

Erg. Gamzenur Yeşilağaç

Ya Oyunu Kaybedersek?

Montaigne’nin belirttiği gibi, “Çocukların oyunu oyun değil, onların en ciddi uğraşıdır.” 

oyun deyip geçme

     Değişen dünya şartları ve günümüz teknolojik gelişmelerinden oyunlar da nasibini almakta ve giderek daha hareketsiz bir yaşam tarzı benimsenmektedir. Bu yaşam tarzının etkilediği yaş gruplarından biri de kaçınılmaz olarak çocuklardır. Kentsel alanlarda sürekli azalan oyun alanı sayısı, çalışan anne sayısındaki hızlı artış, çevreye duyulan güvensizlik, ebeveynlerin oyuna olan bakış açısı ve ekran maruziyetinin artması çocukların oyununu büyük ölçüde sınırlandırmış neredeyse kaybetme noktasına taşımıştır. Peki, oyunun çocuklar için önemi nedir? Oyunun çocuğun gelişimi üzerinde etkileri var mıdır, varsa bu etkiler nelerdir? Hareket, çocuğun gelişimi için ne derece önem arz ediyor? Gelin hep beraber bu sorulara yanıt bulalım.

    Oyun son derece karmaşık bir konudur. Bir bütünü bir noktaya odaklayan, çok çeşitli düşünce ve deneyimi kapsayan bir olaydır. Zaman zaman değişik anlamlarda kullanılan oyun, çocuk dünyasının temel sözcüğünü oluşturmaktadır. Çocuğun olduğu her yerde oyun vardır. Çoğu ebeveyn çocuk oyunlarının eğlenceli ama amaçsız olduğunu düşünür. Gerçekte ise oyun, büyüme ve gelişmede, kendini ifade etmede, yeteneklerini keşfetmede, duyusal- motor becerilerini geliştirmede, kognitif(bilişsel), duygusal ve dil gelişimini sağlamada, aktif yaşam biçimi kazanmada, ileride oluşabilecek hastalık risklerini azaltmada en etkili yöntemdir.   

   Oyun, çocuğa kurallara uymayı, sorumluluk almayı, işbirliği yapmayı, karar vermeyi ve problem çözmeyi öğretir. Bunların yanı sıra oyun sırasında çocuğun kendisine güvenini geliştirme, duygusal ve sosyal ihtiyaçlarını karşılama, kendi kendine yeterli olabilme gibi nitelikler kazandırır.

    Hadi şimdi oyunun çocuğun gelişim özellikleri üzerindeki etkilerini başlıklar halinde inceleyelim.

oyun deyip geçme

Oyunun Fiziksel Gelişime Etkisi:

   Oyun sırasında çocuğun tüm bedeni hareket halindedir. Yapılan hareketlerin tekrarlanması ve birbirini takip etmesi çocuğun performansını ve kas kuvvetini arttırmaktadır. Koşma, atlama, tırmanma, sürünme, sıçrama vb. fiziksel güç gerektiren hareketleri içeren oyunlar, çocuğun vücut sistemlerinin (solunum, dolaşım, sindirim, boşaltım sistemleri) düzenli çalışmasını sağlayarak fiziksel gelişimine katkı sağlamaktadır.

   Hareket gerektiren oyunlar, çocuğun algısal gelişimiyle de ilişkili olup, atlama, koşma, tırmanma ve benzeri pek çok hareket ile çocuğun mekân, uzaklık, boyut algıları gelişir; denge, ağırlık, hacim gibi pek çok kavramları doğal şekilde öğrenmesi sağlanmış olur. Oyun içerisinde çocuğun vücut kasları da gelişme gösterir ve tutma, yakalama vb. hareketler sayesinde çocuğun küçük kasları olgunlaşır.

Oyunun Psikomotor Gelişime Etkisi:

Oyun aktivitelerinde motor tepkilerin denenmesi süratli, akıcı ve doğru motor becerilerin kazanılmasına yol açmaktadır. Oyun süresince çocuk, kendi bedeninin dünya üzerindeki etkisini ve kontrolünü öğrenmektedir.

Oyununun Sosyal- Duygusal Gelişime Etksi:

Oyun içindeki kurallar çocuğun toplumsal kurallara, yasalara uyumunu kolaylaştırır. Oynayan bir çocuk hem çevresine hem toplumsal yaşama kolay uyum sağlar.

Çocuk iyi ile kötüyü, doğru ile yanlışı, haklı ile haksızı, sabırlı olmayı ve başkalarına saygı göstermeyi, kurallara uymayı vb. pek çok ahlaki ilkeyi oyun esnasında fark edebilir veya geliştirebilir.

Oyunun Psikolojik Gelişime Etkisi:

Oyun oynarken gülüp eğlenen çocuk, bu sayede psikolojik olarak rahatlar. Oyun, ruha dinlenme ve gevşeme sağlayan bir ilaç gibidir. Oyun esnasında çocuğun tek düşüncesi oyundur. Oyun oynarken çocuğun aklına hiçbir sıkıntı ya da üzüntü gelmez. Bu durum bir süreliğine de olsa çocuğu sıkıntılardan uzaklaştıracağı ve onu mutlu edeceği için psikolojik olarak çocuğa yarar sağlayacaktır. Oyun, çocuğun hayal ile gerçeği ayırt edebilmesini sağlar. Çocuk hayatın gerçeklerini, oyunun hayali dünyasında canlandırır. Çocuğun oyundaki hayal dünyası onun gerçek yaşamı daha iyi görmesini ve kavramasını sağlayarak psikolojik olgunluğuna yardımcı olur.

Oyunun Dil Gelişimine Etkisi:

Çocuklar oyunda dili, sözlü olarak ifade edilenleri anlama, kullanma, soru sorma, cevap verme, komut verme, sıralama, tahminde bulunma, bilgileri birbirine aktarma, nesnelerin, araç ve gereçlerin adlarını işlevlerini ve kullanımlarını öğrenme gibi amaçlar için kullanırlar. Çocuk, grupla oynanan oyunlarda diğer çocuklarla daha fazla etkileşim içerisinde olduğundan, bu tür oyunların çocuğun dil gelişimine katkısı fazladır. Oyun ortamında çocuklar kendilerini sözlü olarak ifade ederler, karşılıklı konuşmalar gerçekleştirirler. Bu da onların dili kullanmalarıyla mümkündür. Birbirleriyle farkında olmadan bir alışveriş içerisine girerler ve yeni kelimeler ya da kavramlar öğrenirler.

Oyunun Bilişsel Gelişime Etkisi:

İnsan, düşünen tek varlık olma özelliğine sahiptir. Bu özelliği onu diğer canlılardan üstün kılmaktadır. Bilişsel gelişimi etkileyen birçok faktör vardır. Bunlardan biri de oyunlardır. Çocuğun yaratıcılığının, problem çözme yeteneğinin ve dilinin gelişmesinde oyun  çok önemli bir yere sahiptir. Oyun, çocuğun düşünce gücünü harekete geçirir. Çocuk oyun ortamında kavramlar, nesneler, sayılar, yeni kelimeler vb. pek çok şey öğrenir ve bu da onun bilişsel gelişimini olumlu yönde etkiler. Oyun ile birlikte öğrenme de gerçekleşir. Oyunun bilişsel gelişime en başta gelen etkisi, öğrenmedir. Çocuk oyunda her çeşit kavramı ve nesneyi tanıyarak, kullanma özelliklerini, görevlerini öğrenir.

Oyunun Duygusal Gelişim Üzerindeki Etkisi:

Oyun çocuk için sadece eğitsel yönden değil, onun ruh sağlığı açısından da büyük önem taşımakta ve duygusal ilişkilerin başlatılması için en uygun ortamları hazırlamaktadır. Mutluluk, sevinç, acı, acıma, korku, kaygı, dostluk, düşmanlık, kin, nefret, sevgi, sevme, sevilme, güven duyma, bağımlılık, bağımsızlık, ölüm gibi pek çok duygusal tepkiyi çocuk oyun ile öğrenmektedir.

oyun deyip geçme

 Unutulmamalıdır ki çocuk, oyunu kaybederse gelişimine dair bir çok şeyi de kaybeder.

1 Yorum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz