Öfke Kontrolü

İlknur Terdi

‘’O zaman neler yaşadığımı, dışarıdan nasıl gözüktüğümü bilmiyorum. Birden oluyor her şey ve sonra bitiyor. Sonrasında nasıl, neden yaptım diyorum ama cevap yok. O an kontrol edemiyorum kendimi.’’

  Öfke istemediğimiz, hoşlanmadığımız ama oldukça normal olan bir duygudur. Tabi ki de bunun fazla ve kontrol edilemeyecek derecede olması birçok soruna yol açmaktadır. Bu nedenle bireylerde öfke kontrolünün olması oldukça önemlidir.

  Herhangi bir olay bir kişiyi aşırı derecede sinirlendirirken başka bir kişiyi bu derecede etkilemeyebilir. Tüm bunlar aslında bireylerin doğumuna, sosyo-kültürel sebeplere , aile ortamına, çevresine, topluma ve kültüre göre değişebilir.

Öfke Belirtileri

• Öfkenin en önemli belirtisi iletişim kurmayı engellemesidir.

• Sinirlilik, sabırsızlık, pişmanlık duygusu

• Sosyal hayat ve aile hayatında birtakım problemler oluşabilir.

• En ufak bir olaya aşırı tepki verme

• Bireyin ses tonu artar.

• Birey fiziksel şiddet gösterebilir.

• Baş ağrısı, mide sorunları, kan basıncının artması, solunum problemleri, sinir sistemi hastalıkları, dolaşım sorunları gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

• Dikkat eksikliği, unutkanlık, uykusuzluk oluşabilir.

• Alkol, sigara, ilaç kullanımı artabilir.


Nedeni ?

  • Genellikle çocuklarda öfke patlamalarının nedeni; kardeş kıskançlığı, aile içi sorunlar, akran zorbalığıdır.
  • Ergenlik çağındaki bireylerde ani duygu geçişleri vardır. Bu dönemdeki gençler, kendi bağımsızlığını sağlamak için olaylara karşısı fazla tepki gösterebilir ve bu durumu kontrol edemeyebilirler.
  • Birey; hayatında düzeninin bozulduğu, ağır psikolojik dönemler geçirdiği zamanlarda olaylara aşırı tepki verebilir. Ayrılık, sevdiklerinin ölümü, savaşlar, iş değişikliği, işsizlik gibi.
  • Bireyin öfkesinin temeli çocukluk çağında yaşanan travmalar olabilir. Örneğin; aile içi şiddet, baskı, kıyaslama…
  • Kişilik bozukluklarında da öfke patlamalarına rastlanabilir.

TEDAVİSİ

Kişi öfkesini bastırıp içinde yaşarsa kendisi; dışarıya dönük yaşarsa hem kendisi hem de çevresi için bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle bu bireyler öfke kontrolü için tedavi edilmeli.

Öfkeli birey iletişim kurmaktan kaçınır. İletişim kurduğunda genellikle kırıcı olmaktadır. Bazı durumlarda fiziksel temasa da başvurabilirler. Öfke kontrolü tedavisinde amaç bireyin öfkesini yatıştırabilmesini sağlamaktır. Bunun sağlanabilmesi için ilk önce bu öfkenin neden kaynaklandığı belirlenmelidir.

Öfke kontrolü için en sık başvurulan yöntemlerden biri psikoterapidir.

Psikoterapi; bireylerin duygusal ve davranışsal sorunlarının çözümünü, ruh sağlıklarının geliştirilmesi ve korunmasını amaçlayan tekniklerin genel adıdır.

Psikoterapi sırasında, ruhsal durumunuz, düşünceleriniz, duygusal yapınız ve kişilik yapınızla ilgili bilgilendirilir. Psikoterapi size hayatınızın kontrolünü elinize almayı ve karşınıza çıkabilecek zorluklarla gerektiği gibi mücadele etmeyi öğrenmenizde yardımcı olur.

  • Öfkeye neden olan durumlar belirlendikten sonra problemin altında yatan nedenin tedavisi yapılması gerekir.
  • Kızgınlık ile baş etmede, kızgınlığın oluşmasına karşıt tepki olarak, kas gevşetme yolu ile yapılan bir uygulama olan sistematik duyarsızlaştırma ile kızgınlık uyandıran olaylar kullanılarak duyguların düzenlenmesi için gevşeme ve nefes alma egzersizleri yapılır. Bu çalışmada, kızgınlık uyandıran durumların yoğunluğu giderek artırılarak, baş etme becerileri bu durumlara uygulaması sağlanır.
  • Öfke ve saldırganlıkla baş etmesi için akılcı-duygusal davranışçı terapi kullanılır. Bu yaklaşımda bireyin baş etme becerilerinin geliştirmesi ve problemli davranışları değiştirmesi için düşünce yapıları gözden geçirip yeni düşünce ve davranış yapıları kazandırılır.
  • Bilgi verme,  yeniden bilişsel yapılanma, problem çözme becerilerinin öğretilmesi, davranışların denenmesi gibi yöntemler kullanarak deneğin öfke anında kontrolünü sağlaması sağlanır.

Ergoterapideki Rolü

Birey için anlamlı, amaçlı olan aktivitelerle bir müdahale programı hazırlar ve uygular. Kişi merkezlidir. Bireyin günlük yaşam aktivitelerindeki katılımını, performansını ve memnuniyetini arttırmayı amaçlar.

– Düşünme, karar verme, problem çözme gibi beceriler kognitif rehabilitasyon ile geliştirilir.

– İletişimde yaşanan problemlerden dolayı kendilerini sosyal hayattan izole edebilirler. Bunun için sosyal beceri eğitimiyle topluma geri kazandırılabilir.

– Stresle başa çıkma yöntemleri ve gevşeme teknikleri öğretilir.

– Bireyin daha önceden yaptığı veya yapmak istediği aktiviteler planlanarak serbest zaman oluşturulur. Birey bu süreçte sevdiği aktivitelerle meşgul olacağından öfke, sinir, stres, kaygı gibi duyguları azalabilir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz