Nomofobik Miyim? Cevabı Kendimde!

Rana DURMUŞ’un Kaleminden

Sabah uyandığınız esnada temel günlük yaşam aktivitelerinden sanki biriymiş gibi hemen telefonunuzu kontrol ediyor musunuz?

Ya da gece uyumadan hemen önce uykum gelene kadar sosyal medya kontrolü- telefondan dizi, film vb. izleyerek mi uykuya dalıyorsunuz?

Bu ikisine de cevabınız evet ve telefonunuzun yanınızda olmayışı sizlerde panik veya korku yaratıyor ise kolik veya nomofobiniz olabilir…

Akıllı telefonların hayatımıza girmesiyle birlikte görülmeye başlanan akıllı telefon bağımlılığı günlük yaşamın her yerinde göze batar hale gelmiştir. Etkisi gittikçe arttığı fark edilen bu durumun altında yatan sebeplerden birisi de günlük hayatta çok alışılmış olan akıllı telefondan mahrum kalma (haberleşememe ve çevrimiçi olamama) korkusu diye tanımlanan Nomofobi (No Mobile Phone Phobia, Nomophobia) olgusudur. Günlük yaşam ve kişiler arası ilişkilerdeki işlevselliği bozan yineleyici davranış bozuklukları, bağımlılık olarak alınmalıdır. Belli bir davranışa fazla uğraş, gerçek dünyadan uzaklaşarak haz veren davranışa devam etmek, davranışlar tekrarladıkça tolerans geliştirmek, davranışları kontrol etmede zorluk ve davranışın yinelenmesinin engellenmesi durumunda oluşan huzursuzluk gibi belirtiler, bağımlılık kapsamında değerlendirilmektedir (Noyan vd. 2015: 74). Bağımlılık, insanda heyecan oluşturulan her şeydir. Akıllı telefonlar da bireylerde heyecan uyandırdığı ölçüde bağımlılığa neden olmaktadır. Davranışçı yaklaşıma göre bir davranış sonucunda doyuma ulaşılıyorsa ya da olumsuz bir durumdan bir davranış yolu ile çıkılabiliyorsa, ileride de bireyler bu davranışı yaparak doyuma ulaşma ya da olumsuzluktan kurtulmayı seçebilmektedir. Dolayısıyla akıllı telefonlar da bu özelliği ile bağımlılık yapıcı bir unsur olmaktadır (Ünal, 2015: 9).

Başlangıçta iletişim kolaylığı, mobil olma, iletişimi her an mümkün kılabilme gibi özellikleri ile ön plana çıkan cep telefonları, günümüzde bilişim teknolojilerinin de gelişmesi ile birlikte birçok farklı özelliği barındıran akıllı telefonlara evrilmiştir (Karaarslan ve Budak, 2012: 4549)

Bugün yalnızca iletişim amaçlı değil, multimedya, bankacılık, oyun, sağlıklı yaşam takibi vb. uygulamalar ile cepte taşınan bilgisayar haline gelen akıllı telefonların günlük kullanım süresinin fazlaca artmasının kişilerde çeşitli problemlere yol açtığı belirlenmiştir. Doğru kullanıldığı zaman son derece yararlı ve kolaylık sağlayan özellikleri olan akıllı telefonların, bilinçsizce ve aşırı şekilde kullanımı durumunda ise ciddi fiziksel ve psikolojik olumsuz etkileri olabilmektedir. Akıllı telefonların kullanımı ile ortaya çıkan başlıca fiziksel ve psikolojik rahatsızlıkları Ünal (2015: 8) şöyle maddeleştirmiştir:

• Sürekli ekrana bakmak nedeniyle baş ağrısı, göz sulanması, göz yorgunluğu gibi fiziksel sağlık sorunlarına neden olması,

• Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarının yaygınlaşması ile gerçek hayatta görüşmektense akıllı telefon üzerinden görüşmeye bağlı olarak asosyalliğe neden olması,

• Sürekli cep telefonunu kontrol etmek nedeniyle konsantre kaybına neden olması,

• Herkesle kolayca iletişim kurulabilmesi nedeniyle sağlıklı ve yasal olmayan ortamlara çekilebilme riski,

• Casus yazılımlar ile insanların özel hayatına müdahale edilebilmesi.

Peki akıllı telefonları verimli kullanmak, bağlılığı azaltmak kimin elinde? Tabi ki kendimizin…

İş ciddi boyutlara bindi ise tabi ki hemen yardım almalıyız ama kendimizde daha bu bağımlılığın düşük seviyede olduğunu hissediyor isek serbest zamanlarımızı aktif serbest zaman olarak kullanarak, telefonlara ayırdığımız zaruri saatler dışında telefondan yaptığımız işler yerine kendimizin ilgisine yönelik istediğimiz bir hobiye ayırsak? Veya temiz hava almak adına bir yürüyüşe çıksak ya da egzersiz yapsak? Aslında bağımlılığı azaltmanın çözümü kesinlikle kendimizde…

Bugün böyle bir durumdan şikâyetçi iseniz telefonda geçirdiğiniz süreyi öğrenir öğrenmez zaruri olanları çıkarıp geriye kalan zaman dilimine kendinize özel güzel bir aktivite ile doldurmaya ne dersiniz? Belki de tam zamanıdır…

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz