Kardiyovasküler Hastalıklarda Ergoterapinin Rolü

Melike Şahan

Kalp-damar hastalığı (kardiyovasküler hastalık; KVH) kalbiniz (kardiyo) ve/veya vücudunuzun kan damarları (vasküler) sistemini olumsuz etkileyebilen hastalıkları kapsayan genel bir terimdir. Kardiyovasküler hastalık dolaşım sistemini etkileyen herhangi bir hastalığı tanımlar. Peki ergoterapinin kardiyovasküler hastalılarda rolü nedir? Kardiyak rehabilitasyonunun hedefleri nelerdir? gibi soruların cevaplarını gelin bu yazımda hep beraber inceleyelim.

Kardiyovasküler hastalık teşhisi konan birey, kalp hastalığına bağlı olarak yüksek kan basıncı, yüksek kolesterol, diyabet gibi sorunlarla başa çıkmaya çalışır. Aynı zamanda günlük yaşam aktivitelerinde maksimum bağımsızlığa ulaşmak için de çabalamaktadır. Kalp hastalığına bağlı olarak kişilerde çabuk yorulma, baş dönmesi, güçsüzlük, kaygı, depresyon veya düşük ruh hali, bellek ve konsantrasyon dahil olmak üzere kognitif işlevlerin azalması, kuvvet kaybı gibi belirtiler görülebilir.

Kardiyak rehabilitasyonu Dünya Sağlık Örgütü tarafından “kalp hastasının, fiziksel, mental ve sosyal sağlığının, toplumda mümkün olduğunca normal bir yer edinmesine ve aktif bir yaşam sürmesine olanak verecek hale gelmesi için yapılan faaliyetlerin toplamı” olarak tanımlanmıştır.

Bu tanımda hasta sağlığının, birbirini bütünleyen üç temel bileşenine yani fiziksel sağlığa, mental sağlığa ve sosyal sağlığa vurgu yapılmaktadır. Bu üç bileşenin sağlanabilmesi için tüm KR (Kardiyak Rehabilitasyon) birimlerinin bazı çekirdek bileşenlere sahip olması gerekir. Bu bileşenler, Amerikan Kardiyovaskuler ve Pulmoner Rehabilitasyon Derneği tarafından;

  • hastanın değerlendirilmesi,
  • beslenme danışmanlığı,
  • lipid tedavisi,
  • hipertansiyon (HT) tedavisi,
  • sigaranın bıraktırılması,
  • kilo tedavisi,
  • diyabet tedavisi,
  • psikososyal tedavi,
  • fiziksel aktivite danışmanlığı ve egzersiz eğitimi” olarak tanımlanmıştır.

KARDİYAK REHABİLİTASYONUNUN TEMEL HEDEFLERİ NELERDİR?

  • Hastanın risk faktörleri açısından değerlendirilmesi,
  • risk faktörlerinin modifiye edilmesi,
  • kardiyovasküler hastalığa bağlı psikolojik ve emosyonel kötü etkilerin en aza indirilmesi,
  • semptomların azaltılarak hastanın işlevsel kapasitesinin ve egzersiz kapasitesinin artırılması,
  • hastalığın doğal seyrinin değiştirilmesi,
  • morbidite (hasta olma oranı)  ve mortalitenin (ölüm oranı) azaltılmasıdır.

KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLARIN REHABİLİTASYONUNDA ERGOTERAPİ

  • Ergoterapistler;
  • Hastaların toplumsal yaşama entegrasyonunu (uyumunu) kolaylaştırır. Dolayısıyla hastaların yaşam kalitesini iyileştirir.
  • Hastaların günlük yaşam aktivitelerini daha kolay ve bağımsız şekilde gerçekleştirmelerini amaçlar.
  • Temel yaşam aktivitelerini (yemek yeme, giyinme, banyo, tuvalet ihtiyaçları ve transfer), yardımcı yaşam aktivitelerini (yemek hazırlama, telefonla konuşma, yazı yazma, toplu taşıma araçlarını kullanma) ve kompleks yaşam aktivitelerini (görsel, fiziksel, kognitif beceriler) kolaylaştırmayı hedefler.
  • Kardiyovasküler hastalığı olan bireylerin bilişsel becerilerini değerlendirebilirler. Mesela; İlaçlarını almayı hatırlamak için yardıma ihtiyaçları var mı? Günlük telefon görüşmesi hatırlatıcıları yardımcı olur mu? İlaç kaplarını açabilir mi yoksa adaptif bir cihaza ihtiyaçları var mı?
  • Kas güçsüzlüğü, kavrama sorunları veya hafıza sorunları gibi eksiklikleri telafi etmek için görevlerin farklı şekilde nasıl yapılacağı konusunda bireylere eğitim sunabilirler.
  • Hastalara yardımcı cihazlar önerebilir ve bunları kullanmayı öğretebilirler.
  • Bireyin güçlü ve zayıf yönlerini belirlemesine yardımcı olabilirler.
  • Bakıcılar veya aile üyeleriyle yardım edebilecekleri yollar üzerine ortaklaşa çalışabilirler.
  • Hem bireysel hem de grup çalışmaları ile stres ve kaygı farkındalığı ve yönetimi eğitimini verebilirler.
  • Bireysel veya grup çalışmaları ile gevşeme seansları uygulayabilirler.
  • Bireylere enerji korunumu ve yorgunluk yönetimi eğitimi verebilirler.
  • Hedef belirleme ve zaman yönetimi eğitimi verebilirler.
  • İşe dönüş ve gelecekteki istihdam tavsiyeleri ve desteğini içeren eğitimler verebilirler.
  • Hobiler ve serbest zaman uğraşları edinebilmesi konusunda danışana yardımcı olabilirler.
  • Hasta taburcu edildiğinde ergoterapistler günlük yaşam aktivitelerinin sorunsuz gerçekleştirilebilmesi için ev ortamının güvenliğine yönelik düzenlemeler yapmak veya çeşitli günlük görevleri kolaylaştıran cihazlar önermek için ev ziyaretleri yapabilirler.

Sonuç olarak ergoterapistlerin katkılarıyla hastanın sosyal yaşama katılımı kolaylaştırılır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz