ERGOTERAPİ & PSİKOTERAPİ

interdisipliner multidisipliner
psikoterapi interdisipliner multidisipliner
Erg. Fahriye Pehlivan

Eğer bir ergoterapistseniz; hangi alanda çalışıyor olursanız olun kendinizi bir ekip içinde bulursunuz. Bu ekipte multidisipliner çalışma eseslarına göre yol almak, hem hizmet verilen kişilerin iyilik hallerini sağlamak açısından hem de ekip içindeki iletişim ve uyum açısından çok büyük önem taşır.

Psikiyatri alanında çalışan ergoterapistler, psikiyatrist, psikolog, sosyal çalışmacı, psikiyatri hemşiresi gibi meslek gruplarıyla interdisipliner şekilde çalışır. Her meslek grubu, ele alınan vaka ile ilgili oluşturulan ortak hedeflere kendi müdahale yöntemleri ile ulaşmaya çalışır. Psikoterapiler ve Ergoterapi yaklaşımları bu müdahale yöntemlerindendir.

Psikoterapi, kişinin düşünce, duygu ve davranışlarını, konuşarak ve ilişki kurarak değiştirme, iyileştirme anlamına gelmektedir (Öztürk, 2004: 747). Psikoterapinin bu tanıma göre kişiyi etkileyecek, değişime yol açacak her türlü telkin ve ikna içerikli konuşmanın psikoterapi olarak değerlendirilmesi mümkündür. Ancak klinik anlamda psikoterapiyi ele alacak olursak, psikoloji bilgisine dayalı bir şekilde, psikolojik rahatsızlıkların iyileşmesi için, danışanla terapist arasında olumlu bir ilişki içinde gelişen, bir takım özel tekniklerin de kullanıldığı bir uygulama olarak düşünülebilir (Öztürk, 2004: 747).

Psikoterapinin temeli “İnsan nedir, nasıl ve niçin düşünür, hisseder, konuşur ve davranır” şeklindeki sorulardır ve psikoterapi bu sorulara verdikleri cevapla gelişmektedir. Kısaca psikolojinin konusu olan insan davranışı, yine bu insan davranışındaki marazı sağaltmaya çalışan ise psikoterapidir. Mesele edindikleri konu insan olunca tedavi anlamında da çok sayıda yaklaşım farkı bulunmaktadır (Cherif, 2019).

Buraya kadar psikoterapiye bir bakış açısı sağlamaya çalıştık ve aslında genel olarak psikoterapinin; kişide farkındalık oluşturmak ve değişim için bu farkındalığı kullanmak, algılamanın yapılandırılması ve davranışsal değişiklikleri sağlayacak terapi yöntemleri olarak tanımlandığını ve açıklandığını gördük. Psikoterapi; bilişsel davranışçı terapiler, grup terapileri, hipnoterapi, EMDR, oyun terapileri, sanat terapi, müzik terapi, psikodrama gibi bir çok terapi yöntemini bünyesinde barındırmaktadır. 

Şimdi ergoterapinin bakış açısını anlamaya çalışalım.

Ergoterapi klasik olarak anlamlı ve amaçlı aktivitelerle iyiliği ve refahı sağlayan kişi merkezli bir sağlık mesleği diye tanımlanır. Bu tanım üstünden gidecek olursak psikiyatri alanında iyiliğin nasıl tanımlandığı da önemli bir unsur olarak karşımıza çıkar. Psikiyatrik rahatsızlığı olan bireylerin günlük yaşam aktivitelerine, rollerine, sosyal hayata katılımları ve bir mesleğin icraatinde bulunmaları ve yaşadıkları süreci yönetebilme becerilerine sahip olmaları iyilik hali olarak tanımlanabilir.

Ergoterapi holistik (bütüncül) bakış açısına sahip bir meslek olarak bu iyilik halini sağlamak için aktiviteleri teröpatik olarak kullanır ve kişinin hayata optimal katılımını sağlamaya çalışır. Sahip olunan bu holistik bakış açısının mesleğimizin en temel yapı taşlarından biri olduğunu söylemek mümkündür. Bu bakış açısı temelli, kullandığımız modeller ile çalıştığımız kişiyle ilgili hiç bir unsuru gözden kaçırmadan hem rehabilitasyon süreci hem de taburculuk sonrası kişinin aktivite katılımını hedefleriz.

Peki psikiyatri alanındaki çalışmalarımızı nasıl yaparız?

Öncelikle psikiyatride hangi müdahalelerde bulunduğumuzun üstünden geçelim;

Prof.Dr. Esra Akı Ruh Sağlığında Ergoterapi Eğitimi isimli kılavuzunda ergoterapistlerin müdahale yöntemleri; sosyal ve kişilerarası beceri eğitimi, yaşam dengesi müdahaleleri, kognitif rehabilitasyon, çevresel düzenlemeler, desteklenmiş istihdam, desteklenmiş eğitim, yaşam becerileri eğitimi şeklinde belirtilmiştir. Bu müdahalelerin yanı sıra bir ergoterapist olarak kişilerle çalışırken duyusal stratejileri ve fiziksel yaklaşımları da kullanırız. 

Bahsettiğimiz holistik bakış açısı sayesinde psikososyal müdahalalelerin yanı sıra katılım için gerekli olabilecek el becerilerinin gelişimi, postür çalışmaları, jest ve mimik çalışmaları(yüz kaslarına yönelik çalışmalar), üst ekstremitede kuvvet ve enduransı artıracak çalışmalar gibi fiziksel yaklaşımlar bizi diğer psikiyatri profesyonellerinden ayıran bir yöndür. Ayrıca mental sağlığın bozulması ile görülen duyu sistemlerindeki değişikliklere yönelik uygulanan duyu eğitimleri ve duyu bütünleme müdahaleleri; bilgi işleme süreçlerine ve kişilerin güvende ve sakin hissetmesine olumlu etki sağlayarak kişide uygulanacak tüm terapileri destekleyerek multidisipliner çalışmaya katkı sağlar.

Ergoterapi müdahalelerinin mantığını toparlayacak olursak; kişide anlamlı ve amaçlı aktivitelerle ve katılımı sağlayan yöntemlerin(kişiye, aktiviteye ve çevreye yapılan müdahaleler) tümüyle hayatın içinde olmayı dolayısıyla bahsettiğimiz iyilik halini hedefler.

interdisipliner çalışma

Psikoterapi ve ergoterapi arasında kognisyona yönelik müdahaleler, sanat , müzik , drama , resim gibi aktivitelerin dışa vurumcu olarak kullanılması, daha çok çocuklarda oyunun terapinin kullanılması benzerlikler olarak karşımıza çıkar ancak unutulmamalıdır ki bu müdahalelerin hepsi kullanılırken mesleklerin kendi profesyonel bakış açısıyla yorumlanmaktadır. Bu yöntemler kişilerin psikoterapi sürecinde değerlendirme ve mühadale için ana rol üstlenirken, ergoterapide kişilerin becerilerilerinin geliştirilmesi, bağımsızlık ve yaşam kalitesinin artırılması için uygulanan müdahaleler sürecinde bir araç olarak kullanılmaktadır.

Ayrıca psikoterapistler genel psikoterapi yaklaşımlarında kişilerde içsel bir farkındalık oluşturmaya çalışır ancak kişilerin nasıl düşünecekleri, algılayacakları ve davranacakları konusunda komutlar vermez, bunu kişinin kendisinin bulmasını isterler; ergoterapistler ise yönlendirmeleri terapi sürecinde (kişinin güçlü yönlerinin açığa çıkarılması ve kişinin irade ve motivasyonunun kuvvetlendirilmesi, yaşam stili değişiklikleri vs.) çokça kullanır. Psikoterapi psiko-sosyal ergoterapide müdahalelerinin önemli bir parçası olabilir, ancak bu yetkinliği elde etmek için özel eğitimler gerekmektedir ( Moll SE, Tryssenaar J, Good CR, Detwiler LM., 2013).

İnterdisipliner çalışma çerçevesinde psikoterapistlerin ve ergoterapistlerin işbirliğinin oluşturulması, çalışılan kişilerin hedeflerine daha efektif bir şekilde erişmesini sağlayacaktır.

Kaynaklar

Öztürk, O. (2004). Ruh Sağlığı ve Bozuklukları. Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri.

Slim Cherif (2019). Sinemada Psikoterapi Tedavisi, İstanbul

Moll SE, Tryssenaar J, Good CR, Detwiler LM. (2013) Psychotherapy: a profile of current occupational therapy practice in Ontario.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz