ÇOCUKLUK ÇAĞINDA OBEZİTE

çocukluk çağı obezite

Hazırlayan: Nisa Eda Altındal

Ergoterapistler, çocuk ve gençlerin; fiziksel/mental sağlığı ve tam iyilik hali için ihtiyaç duydukları ve yapmak istedikleri şeylerde anlamlı aktiviteleri kullanırlar. Ergoterapistler katılımda şu alanlara odaklanırlar: eğitim, oyun ve boş zaman, sosyal katılım, günlük yaşam aktiviteleri (ör: yemek yeme, giyinme, hijyen aktiviteleri), enstrümantal GYA (yemek yeme, alışveriş yapma), uyku ve dinlenme, çalışma. Bunlar çocukluğun genel oküpasyonlarıdır. Görev analizi, çeşitli ortamlarda başarılı katılımı sınırlandırabilecek faktörleri (duyu, motor, sosyal-duygusal ve kognitif) tanımlamak için kullanılır. Aktiviteler ve akomodasyonlar, evde okulda ve toplum düzeninde başarılı performansı geliştirmek için müdahalede kullanılır.

ÇOCUKLUK ÇAĞI OBEZİTESİ HAKKINDA

Çocukluk çağı obezitesi, aşırı vücut kilosunun çocuğun ev, okul ve toplum dâhil tüm ortamlarda genel sağlığını veya iyilik halini olumsuz etkilediği bir durum olarak tanımlanır. Obezite ayrıca, aynı yaş ve cinsiyetteki çocuklar için 95. persentilde veya üzerinde vücut kitle indeksi olan bir birey olarak tanımlanır. En önemli nedenleri genetik faktörler ya da ailedeki obezite geçmişi; fiziksel aktivitelerde azalmış katılım, sağlıksız yiyecek alışkanlıkları veya davranışları; ve nadiren tıbbi durumlar.

OKÜPASYONEL PERFORMANS

Aşırı kilolu veya obez olan çocuklar aşağıdaki oküpasyon alanlarında zorlanabilir:

Sosyal Katılım:


Kilo almaya yatkınlık nedeniyle arkadaş edinme ve tutmada zorluk
Zorbalık ve/veya sosyal izolasyon riski
Anksiyete ve depresyon gibi zihinsel sağlık bozuklukları riski
Sınırlı benlik saygısı ve zayıf beden imajı ile mücadele

Günlük Yaşam Aktiviteleri:


Sağlıklı yemekler seçme ve hazırlamada zorluk

Eğitim:


Oyun alanında ve beden eğitiminde dayanıklılık ve kapasitenin azalması riski
Sosyal stres sebebiyle akademik performansın azalması

İş:

Okul sonrası işler veya staj gibi işyerinde fiziksel ve/veya sosyal engeller yaşama riski

Oyun/Boş Zaman:

Hareketsiz ve fiziksel aktiviteler arasında olası dengesizlik
Çok fazla ekran süresinin /bilgisayar, televizyon) izolasyona ve kilo alımına neden olması

Uyku/Dinlenme:

Depresyon ve/veya düşük enerji seviyeleri nedeniyle aşırı dinlenme ve uyku
Geceleri zayıf uyku düzenleri, enerji ve akademik performansın düşmesine neden olabilir

KİMLER AŞIRI KİLOLU VEYA OBEZ OLMA RİSKİ ALTINDA?

Sınırlı erişime sahip yoksul bölgelerde yaşayan çocuklar:

Güvenli parklar
Taze ürünler gibi besleyici gıdalar
Yerel eğlence merkezleri
Bahçede oynamak gibi okul sonrası etkinlikler
Takım sporları ve ekipmanları için uygun ücretler
Gençlik ve aile beslenmesine ilişkin bilgi
Gelişimsel engelli çocukların ikincil koşullar (ağrı, sosyal izolasyon) ve yatkın faktörler (Prader-Willi gibi genetik sendromlar, kilo alımını artıran ilaçlar) nedeniyle obezite geçirme olasılıkları daha fazladır. Ayrıca şunlara sınırlı erişime sahip olabilirler:
Erişilebilir oyun alanları ve parklar
Programı uyarlamayı dahil etmek için eğitimli çalışanlar
Katılımı sağlayan ekipman ve yardımcı cihazlar

OBEZİTE FİZİKSEL SAĞLIĞI NASIL ETKİLER?


Aşırı kilolu veya obez çocuklar bunu takip eden sağlık durumları tarafından risk altınadır: astım tip 2 diyabet, kardiyovasküler bozukluklar, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve karaciğer yağlanması. Ayrıca aşağıdakiler de risk faktörü olabilir:
Fiziksel oyunda kısıtlamalara yol açan eklem esnekliğinde azalma ve ortopedik problemler.
Uyku apnesi ve okuldaki enerji seviyelerini ve dikkati sınırlandırabilecek uygun uyku düzenleri geliştirememe.

OBEZİTE DUYGUSAL VE SOSYAL SAĞLIĞI NASIL ETKİLER?


Aşırı kilolu çocuklar, obez bir kişinin sosyal tutumlarına veya stereotiplerine (ör. tembellik, zayıf öz kontrol) dayalı olumsuz kararlarına atıfta bulunan ağırlık önyargısı (veya ağırlık damgası) riski altındadır. Kilo almaya yatkınlık; dış görünüş, sözlü alay, isim takma, sosyal dışlama ve fiziksel zorbalık hakkında yetişkinlerden ve akranlardan gelen olumsuz yorumlarla sonuçlanabilir ve aşağıdakilere yol açar:
Zayıf benlik saygısı ve beden imajı
Yalnız hissetme ve izolasyon
Arkadaşlık kurmada zorluk
Çekilme


Ergoterapistler, okullarda, topluluklarda ve evde de dahil olmak üzere çeşitli ortamlarda çocukluk obezitesine yönelik önemli roller oynayabilir. Her ortamda müdahale, kültürel olarak uygun sağlıklı yiyecek hazırlama ve yemekler, eğlenceli fiziksel/sosyal aktiviteler, kilo alma eğilimi ve zorbalığı azaltma stratejileri gibi bir dizi alana odaklanabilir. Asıl mesaj kilo vermekten ziyade ‘sağlık ve sağlıklı bir yaşam’dır. Hizmetler, çocukların karakterlerinin güçlü yönlerini (ör. yaratıcılık, mizah, düşüncelilik) belirlemede ve onları inşa etmede yardımcı olur. Ergoterapistler; öğretmenler, diyetisyenler ve diğer profesyonellerle birlikte çalışarak bütün çocuklar ve gençler için sağlıklı yaşam tarzları geliştirmede kritik bir rol oynayabilir.

MÜDAHALE SEVİYELERİ


Tanıtım: Tüm nüfus evrensel düzeyde zihinsel ve fiziksel sağlığı geliştirmeyi ele almaktadır. (ör. sağlıklı öğle yemeği ve fiziksel aktivite fırsatları için okul çapında çabalar).


Önleme: Yoksulluk içinde yaşayan çocuklar veya engelliler gibi risk altındaki gruplara odaklanan hedefe yönelik, kültürel açıdan uygun müdahaleler (ör. besleyici gıda hazırlığının ve eğlenceli fiziksel aktivitelerinin önemini vurgulayan küçük grup okul sonrası etkinlikler).


Pekiştirme: Aşırı kilolu veya obez olanlar için tasarlanmış müdahaleler (ör. sağlıklı alışkanlıkları ve rutinleri teşvik etmek için keyifli aktiviteler ve besleyici yemekler de içeren bireysel programlar).


Ev: Onların kültürüne uygun sağlıklı yemek seçimleri ve kalıcı rutinler geliştirmek için aileyle birlikte çalışın. Aileyle birlikte belirli bir saatte akşam yemeği yemeye teşvik edin. Bisiklet sürme ya da yürüyüş gibi eğlenceli fiziksel aktiviteler aileleri de teşvik edin. Aile üyelerinin katılabilmesi için kademeli fiziksel programlar geliştirin.


Okul: Farklılıklara saygıyı öğreten zorbalık karşıtı programları teşvik edin. Çocuklara “tıknaz”, “obez” veya “şişko” gibi rahatsız edici kelimeler yerine “ortalama ağırlığın üzerinde” gibi ifadeler ile saygılı bir dil kullanmayı öğretin. Genel olarak “her kiloda sağlıklı” mesajıyla, tüm beden ölçülerindeki çocuklar için sağlık ve olumlu yaşam tarzı davranışlarını teşvik eden sağlık komitelerine katılın veya komiteler geliştirin. Yüksek kalorili ve şekerli yiyecekler bulunan otomatların kullanımını azaltmak için okul yetkilileri ve idaresi ile birlikte çalışın. Okulda bir bahçe programı oluşturun. Okul günlerinde fiziksel aktivitenin aşılanmasına yardımcı olun. Fiziksel aktiviteyi ve sosyal katılımı arttırmak için sanat ve spor gibi okul sonrası etkinliklere teşvik edin. Pozitif büyümeyi ve benlik saygısını artırmak için güçlü temelli bir bakış açısıyla çalışın.


Topluluk: Yürüme Ağları, Bisiklet Ağları, Kamusal Açık Alanlar ve Dinlenme tesisleri gibi ucuz topluluk etkinliklerini teşvik edin. Benlik saygısı, güven, sosyalleşme ve arkadaşlıkları artırmak için rekabetçi olmayan spor takımlarına katılımı teşvik edin.

DİĞER İÇERİKLERİMİZE GÖZ ATTINIZ MI?


Ergoterapi hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.

Diğer blog yazılarımıza ulaşmak için tıklayınız.

Diğer makalelerimize ulaşmak için tıklayınız.

100 başarılı ergoterapist serimiz için tıklayınız.

Ergoterapi Haber Ajansı (EHA) için tıklayınız.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz