Biyopsikososyal Modeli

Duru Damla Özkan’ın Kaleminden

Bilimin gerçek bir doğruya şu ana kadar ulaşamadığını hepimiz biliyoruz. Çünkü her gün yeni bir bilgi eskiyi çürütmek için tekrardan doğuyor. Aşağıda bahsedeceğim konuda eskinin üstüne çok fazla bilgi katılım, değiştirilmiş olduğunu göreceksiniz. Sağlık, Dünya Sağlık Örgütünün 1948 yılında kabul ettiği bir tanım, üzerinde net bir anlaşma olmamasına rağmen uluslararası olarak belirlenmiştir. Bu tanıma göre sağlık, kişinin yalnızca hasta veya sakat olmaması değil, ruhen ve sosyal yönden de tam bir iyilik halidir.1977’de George Engel, vücudun normal bir görünümü ve hastalığın yokluğu ile sınırlı geleneksel sağlık anlayışının ötesine geçerek biyopsikososyal sağlık modelini geliştirdi. Engel, üst düzey bir bakım sağlamak için spesifik tıbbi durumların gelişmesine yol açan tüm unsurları anlamayı amaçladı.İnsan biyopsikososyal bir varlık olarak her üç bileşeni yönünden sağlığa ve hastalığa sahip olabilir, bu yönlerden herhangi birinde ortaya çıkan düzensizlik, diğer iki yönü de olumsuz etkileyebilir.

Peki, nedir bu üç önemli bileşen?Modelin adından anlayacağınız üzere biyolojik, psikolojik ve sosyolojiktir. Bu üç bileşen problemsiz bir şekilde bir arada olduğu zaman sağlık ve iyilik halini yakalamış oluyoruz.Üç bileşenin açıklamak istedikleri nelerdir?Sosyolojik: İnsanların sosyo-kültürel ortamlarındaki dış etkenlere karşı etkilenme ve direnme çabasını açıklar.Biyolojik: İnsanların fiziksel olarak ne durumda olduğunu açıklar.Psikolojik: Birey ve toplum arasındaki ilişkinin ne durumda olduğunu açıklar.Biyopsikososyal modeline bir örnek verecek olursak… Mesela birey yaşamında yoğun bir stres altında. Bu stres, bireyin psikolojisini kötü yönde etkiler ve böylelikle dışarıyla yani toplumla ilgili problemler ortaya çıkar. Daha sonra bireyin içindeki bu sorun dışarıya vurur. Bu sefer hem mental hem de fiziksel olarak iyi olamaz.Biyopsikososyal modelinde ‘’İYİ OLMA’’ nedir?‘’

Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönlerden bireyin yaşamındaki performans alanlarının tümünde iyi olma’’ olarak tanımlanmaktadır. Biyopsikososyal sağlık modeliyle uyumlu olarak bireye bütüncül birbakışla yapılan yaklaşımları ana odağındaki Okupasyonel performans, kişi, çevre ve okupasyon arasındaki dinamik bir kesişimin sonucu olarak tanımlanmıştır. Bu çerçevede tanımlanan okupasyon alanları (kendine bakım, günlük yaşam aktiviteleri, yardımcı günlük yaşam aktiviteleri, dinlenme ve uyku, eğitim, iş, oyun, serbest zaman, sosyal katılım performansı açısından incelenerek planlanan müdahale programları oldukça yaralı olacaktır.

Ergoterapi ile bu modeli bağlayan nedir?

Aslına bakarsanız biyopsikososyal modeli ergoterapinin temeli ve amacıdır. Ergoterapi, ruhsal ve bedensel sağlık sorunları olan kişilerin günlük hayat katılımını ve danışanın yeniden entegrasyonunu vurgulayan insancıl felsefe ilkeleri üzerine kurulmuştur. Danışanın yaşam kalitesini daha iyi yapmaya çalışmamız bu üç bileşenin etkisinde gerçekleşiyor. Etkilenen danışanın ya da topluluğun zor durumla başa çıkması için destek verilir ve bu şekilde sorunun daha kötüleşmesi önlenir, danışanların, başa çıkma becerileri gelişir, normal hayata devam etmeleri sağlanır, toplumsal katılım kolaylaşır.

Biyopsikososyal modelinde ne gibi tedaviler uygulanır?

Bu modeller ergoterapistlerin, mesleklerine özgü bir perspektifi başkalarına aktarmalarına yardımcı olacak bir dil sağlar. Bu yüzden ergoterapistlerin profesyonel kimliklerini güçlendirmek, başkaları için yaşamı anlamlandırma davranışlarını ve danışanları için profesyonel bakış açılarının değerini ifade edecekleri bir dil kullanmaları önemlidir.

KAYNAKÇALAR

ERGOTERAPİ-Teoriler, Modeller ve Uygulama Yaklaşımları Prof. Dr. GONCA BUMİN, Prof. Dr. BURCU SEMİN AKEL ve Prof. Dr. ÇİĞDEM ÖKSÜZ tarafından yazılmış kitap. http://necdetersoztip.blogspot.com/2015/03/saglk-nedir-saglgn-tanm-icerigi-ve.htmlhttps://www.netinbag.com/tr/health/what-is-the-biopsychosocial-model.html

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz