Hepsi Benim Bir Parçam

İlknur Terdi

Hiçbir eşyayı atamıyorum. Onların hatırası var nasıl atayım onları? Ya ilerde lazım olursa o zaman ne yapacağım? Ya da maddi değeri artarsa eşyaların? Çoğunlukla bu düşüncelere sahip olan kişiler gerekli olsun veya olmasın herhangi bir eşyayı atamazlar.

Genellikle haberlerde ‘’2 kamyon çöp çıktı evden’’ şeklinde karşımıza çıkar. Gördüğümüzde nasıl diyoruz neden atmıyor? Nasıl bu şekilde yaşıyor?  Bu aslında Kompulsif biriktirme hastalığıdır. Halk arasında istifleme olarak da bilinmektedir. Peki bu her şeyi biriktirme, hiçbir şeyi atamama durumu neden olmaktadır?

Kompulsif Biriktirme Hastalığı Nedir?

Değerli değersiz, gerekli gereksiz her türlü eşyayı toplama, atamama durumudur. Nesneleri elden çıkartmakta zorlanırlar. Bu hastalıkta ileri yaşlarda artma görülmektedir

Benim bir sürü kalemim var. Değişik şekillerde kalemleri toplamayı seviyorum. Peki bende de mi bu hastalık var? Bu hastalığa sahip kişilerde topladığı eşyalar arasında bir karmaşıklık,  tutarsızlık bulunmaktadır. Belli bir amacı yoktur. Nesneler duygusal bağ kurması, anısı var diye hiçbir şeyi atamaması veya bir şeyleri kaybetmesi gibi birçok nedenden dolayı bu davranışı göstermektedirler.

Kompulsif Biriktirme Hastalığı Belirtileri

-Gerekli gereksiz her şeyi biriktirme isteği.

-Topladıkları eşyaları asla çöpe atamama, bunları başka birinin dokunması ya da atmaya çalışmasında sinirlenme.

-Çöpü ancak ağzına kadar dolunca atmak.

-Davranış bozukluğu.

-Genellikle toplanan eşyalarda bir tutarsızlık olması, bağlantı olmaması.

-Evde hareket alanını kısıtlayacak şekilde eşya birikmesi.

-Günlük yapılması gereken işleri planlamakta zorlanma, sürekli erteleme.

-Sosyal izolasyon.

Kompulsif Biriktirme Hastalığı Nedenleri

Ayrılık, sevdiği bir kişinin kaybı, sahip olduğu eşyaları yitirme, yoksulluk gibi stres faktörleri.

Sevgi eksikliği, kariyer sorunları veya psikoz da kompulsif biriktirme hastalığının nedenleri arasındadır.

Aile üyelerinden veya kişinin çevresinden birinde görülmesi.

-Depresyon, sosyal fobi, kaygı bozuklukları, travma sonrası stres bozukluğu, dikkat eksikliği/hiperaktivite, otizm spektrum bozukluğu ile bir arada gözükebilir. Obezite, diyabet, felç, medikal problemlere de eşlik edebilir.

Travmatik yaşam olaylarından dolayı kişilerin kaygılarını biriktirme davranışıyla bastırmaya çalışması.

Karar verme ile ilgili işlev eksikliğinden dolayı bireyin eşyalarına duygusal bağ kurması.

Kompulsif Biriktirme Hastalığı Tedavisi

Genellikle kompulsif biriktirme hastalığı olan kişiler bu durumdan rahatsızlık hissetmezler. Biriktirdikleri eşyaların atılması veya başkası tarafından dokunulması, yerinin değiştirilmesi onları daha çok rahatsız eder. Hastalıklarının farkında olmadıklarından tedavi olmak gibi bir düşünceleri yoktur. Genellikle bireyin ailesindeki veya çevresindeki kişiler tarafından bu durum fark edilir ve bireyin tedavi olması için yardımcı olurlar.

Bu bireyler mutlaka psikolojik destek almalıdır. Uzmanlar tarafından genellikle bilişsel davranışçı terapi uygulanır.

Bilişsel Davranışçı Terapi: Bireyin duygu, düşünce ve davranışlarındaki problemler tespit edilerek bu problemlerin düzeltilmesini sağlayan psikoterapi türüdür.

Bu bireylerde bilişsel davranışçı terapi ile amaç; biriktirme davranışının altında yatan nedenleri araştırarak öncelikle bu sebepleri ortadan kaldırmaya ve bununla birlikte karar alma becerilerini güçlendirmeye çalışmaktır.

Peki Nasıl Davranmalıyız?

Bu hastalığa sahip kişiler günlük hayatlarındaki işlerde sorun, aksamalar yaşamaktadır. Aynı şekilde bireyin ailesi de bundan etkilenmektedir.

  • Onları anlayın. Bir psikolojik bozukluğa sahip olduklarını unutmayın.
  • Zaman tanıyın ve baskı uygulamayın.
  • Temelde duygusal problemler de olabilir. Bu nedenle onlara sevginizi gösterin, hissettirin.

Kompulsif Biriktirme Hastalığında Ergoterapinin Rolü

Ergoterapi birey için anlamlı, amaçlı olan aktivitelerle bir müdahale programı hazırlar ve uygular. Kişi merkezlidir. Bireyin günlük yaşam aktivitelerindeki katılımını, performansını ve memnuniyetini arttırmayı amaçlar.

-Hastalığın semptomları anlatılır. Bireyler davranışlarının farkında olmadığından içgörü kavramı çalışılır. Böylelikle birey farkındalık kazanır.

-Birey, ailesi ve çevresi hastalık hakkında bilgilendirilir.

-Düşünme, karar verme, problem çözme gibi beceriler kognitif rehabilitasyon ile geliştirilir.

-Bu hastalığa sahip bireyler hijyen açısından iyi değildirler. Ergoterapi ile kendine bakım becerileri geliştirilmektedir.

-Genellikle toplumdan izoledirler. Sosyal beceri eğitimiyle topluma geri kazandırılabilir.

-Bu süreçte birey sürekli işleri erteleme durumundadır. Bu nedenle bireyin günlük yaşam aktivitelerinde birtakım aksamalar oluşmaktadır. Bunun için bireye zaman yönetimi ile ilgili eğitim verilir.

-Stresle başa çıkma yöntemleri ve gevşeme teknikleri öğretilir.

-Bireyin daha önceden yaptığı veya yapmak istediği aktiviteler planlanarak serbest zaman oluşturulur. Birey bu süreçte sevdiği aktivitelerle meşgul olacağından stres, kaygı gibi duyguları azalabilir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz