Adli Ergoterapi

Melike Şahan

Adli ergoterapi, ceza sisteminde okupasyonel problemleri olan bireyleri değerlendiren ve müdahale eden ergoterapi hizmetini ifade eder. Peki denetimli serbestlik nedir? Adli ergoterapide değerlendirme yöntemleri nelerdir? Adli ergoterapide müdahale yöntemleri nelerdir? Gibi soruların cevaplarını gelin hep beraber inceleyelim.

DENETİMLİ SERBESTLİK SİSTEMİ

Son yönetmelikte denetimli serbestlik, “şüpheli, sanık veya hükümlünün toplum içinde denetim ve takibinin yapıldığı, iyileştirilmesi ve topluma kazandırılması için ihtiyaç duyulan her türlü hizmet, program ve kaynakların sağlandığı alternatif bir ceza ve infaz sistemi” şeklinde ifade edilmektedir.

ADLİ ERGOTERAPİDE DEĞERLENDİRME

  • Adli ortamlarda okupasyonel yoksunluk yaşayan bireylerin aktivite kimliğini yeniden oluşturmak için bireyin aktivite tercihleri, rolleri, değerleri, ilgileri, güçlü yönleri, kaynakları ile birlikte zayıf yönlerini ve kısıtlayıcılarını belirlemek çok önemlidir.
  • Bireyin değerlendirmesi yapılırken gerçekleştirmek istediği aktivitelerin gerekliliklerini karşılayabilmeleri için ihtiyaç duyulan kişi ile ilgili duyu, motor ve kognitif becerilerin değerlendirilmesi de gerekmektedir.
  • Bireyin aktivite performansının kişi ile ilgili faktörlerin yanı sıra performans paternlerinden ve çevreden de etkilendiği için, aktivite performans paternleri ve çevre değerlendirmesi de yapılmalıdır.
  • Roller, rutinler, ritüeller ve alışkanlıklar performans paternlerini oluştururlar. Adli ortamlar gibi kısıtlayıcı çevrenin var olduğu ortamlarda bireyin iyilik hali için yeni rutinler ve alışkanlıklar edinmesi büyük önem taşır.
  • Bireyin cezaevi öncesi, cezaevi süreci ve sonrasında yüklendiği roller detaylı olarak ele alınmalıdır. Ergoterapistler kendilerine başvuran hükümlüler için bir müdahale planı oluşturmadan önce çevreyi de dikkatli bir şekilde değerlendirmelidirler.
  • Adli ergoterapi sürecinde bir diğer değerlendirme başlığı da risk değerlendirmesidir. Adli ortamda bulunan bir mahkûmun başka bir suç ya da önceki suçu yeniden işleme olasılığını ve potansiyelini belirlemek için risk değerlendirmesi de bir araç olarak düşünülmelidir.
  • Risk değerlendirmesinde bireyin yaşı, cinsiyeti, madde kullanım durumu, suç geçmişi gibi mevcut ve medeni durum, adli ortamdaki aktivite katılım seviyesi, aile desteği gibi olası risk faktörleri göz önünde bulundurulmalıdır.
  • Değerlendirmenin bir parçası olarak bireylerin aktivite performanslarına ve sosyal katılımlarına yönelik kendi bakış açılarının da anlaşılması gerekir.

ADLİ ERGOTERAPİDE MÜDAHALE

  • Adli ortamlarda ergoterapinin rolü, insanların yaşamlarına anlam ve değer katan, yabancılaşmayı ve anti-sosyal davranışları hafifleten okupasyonlara katılmalarına yardımcı olmak, kişilerarası kapasitelerini, olumlu değerlerini, kişisel kimliklerini ve yaşam katılımı için gerekli diğer becerilerini geliştirmelerine destek olmak olarak tanımlanmıştır.
  • Ergoterapi müdahale hedefleri arasında antisosyal tutumlar, duygu ve düşünce yapısı, suça katılım, kendi kendini kontrol etmede zorluk ya da dürtüsellik, öz-yönetim, problem çözme becerileri, suç işlemeyle ilgili olarak madde bağımlılığı sorunları ile aile ve yakın ilişkilerde yaşanan zorluklar yer almaktadır.
  • Ergoterapi müdahaleleri planlanırken kişi merkezli, kişinin ihtiyaçlarını, taleplerini ve önceliklerini göz önünde bulunduran müdahale planları yapılmalıdır.
  • Müdahalelerde bireyin kendi kendine bakım, serbest zaman ve üretkenlik faaliyetleri için anlamlı bir rutini yeniden tesis etmesini sağlamak hedeflenmelidir.
  • Bireylerin performans kapasitesine yönelik müdahale planlarının içerisinde; istihdama yönelik, iş-öncesi eğitim, iş başı eğitimi ve desteklenmiş istihdam, sağlıklı yaşam programları ve aktivite performansını artırmaya yönelik, fiziksel egzersiz programları ile kognitif ve davranışsal müdahale yöntemleri eklenebilir.
  • Adli ortamlarda kurumsal çevre tarafından oluşturulan birçok kısıtlama bulunsa da sosyal ve fiziksel çevreye yönelik ve mümkün olduğunca istihdama yönelik yeni politikalar oluşturma konusunda kurumsal çevreye yönelik müdahale planları yapılmalıdır.
  • Ergoterapistler, bireylerin müdahaleyi kabul etme ve sürdürme konusunda motivasyonlarını sağlamak için bireylerin bulundukları ortamları analiz etme ve durumu bireye göre uyarlama becerilerini kullanırlar. Ayrıca beceri gelişimi üzerinde odaklanabilirler ve bu müdahaleler koğuş ortamında, bir aktivite merkezinde veya toplum içerisinde yapılabilir.

KAYNAKÇA

YARAN, Mahmut (2018), Denetimli serbestlikten yararlanan hükümlülerde kişi merkezli ergoterapi müdahalesinin aktivite katılımı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi, Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz